Zaczynając przygodę z bieganiem ciężko jest nam ukończyć pierwszy kilometr, jednak już po miesiącu regularnej aktywności jesteśmy w stanie przebiec dłuższy dystans bez zadyszki. Podobnie jest w trakcie rehabilitacji np. stawu skokowego – na początku ciężkie wydają się zwykłe ćwiczenia na siedząco, stopa ucieka na każdą stronę. Ale po jakimś czasie możemy wykonać rzut do kosza wybijając się z jednej nogi.

Proces ten tłumaczy Teoria Stresu Fizycznego (Michael J Mueller, Katrina S Maluf 2002). Jej podstawowe założenie brzmi: zmiany poziomu stresu fizycznego działającego na tkankę powodują przewidywalną odpowiedź adaptacyjną tej tkanki. Pod pojęciem stresu fizycznego rozumiemy tutaj każdą siłę działającą na ciało (np. kompresja, rozciąganie, skręcanie, ścinanie), ale także aktywność fizyczną. Teoria ta wyróżnia 5 odpowiedzi tkankowych, w zależności od poziomu stresu fizycznego (w kolejności od najmniejszego do największego stresu fizycznego):

– zmniejszona tolerancja tkanki na stres (np. atrofia, zanik) – przykład: zanik mięśni łydki spowodowany unieruchomieniem po zerwaniu ścięgna Achillesa,

– poziom utrzymania – przykład: stan równowagi u osoby, która jest aktywna fizycznie i znajduje czas na odpoczynek,

– zwiększona tolerancja tkanki na stres (np. hipertrofia, wzrost) – przykład: przyrost masy mięśniowej przy założeniu aktywności fizycznej 3 razy w tygodniu, dbaniem o sen i odpowiednią dietę,

– uszkodzenie tkanki – przykład: skręcenie stawu skokowego,

– śmierć tkanki – przykład: oparzenie III stopnia.

Bazując na tych założeniach możemy stwierdzić, że tkanki mięśniowo-szkieletowe poddane większemu stresowi fizycznemu niż zwykle (ale nie zbyt dużemu) stają się bardziej tolerancyjne na późniejsze obciążenia fizyczne i są bardziej odporne na urazy (tzn. tkanki stają się mocniejsze). Zasada ta odnosi się zarówno do mięśni, ścięgien, więzadeł oraz kości.

Należy też wspomnieć o czynnikach wpływających na poziom stresu fizycznego, działającego na tkankę. Są to czynniki ruchu (wydajność mięśniowa, kontrola motoryczna, aktywność fizyczna), czynniki zewnętrzne (zaopatrzenie medyczne, obuwie, środowisko), czynniki fizjologiczne (wiek, leki, choroby, otyłość) oraz czynniki psychospołeczne. Jako fizjoterapeuci możemy oddziaływać bezpośrednio na czynniki ruchu dobierając odpowiednią terapię i ćwiczenia (obciążenie). Co więcej przekazując pacjentom rady na temat codziennego funkcjonowania wpływamy również pośrednio na czynniki zewnętrzne.

Teoria stresu fizycznego w prosty sposób wyjaśnia działanie fizjoterapii
w zapobieganiu i rehabilitacji urazów narządu ruchu.

#fizjoterapia-limanowa #rehabilitacja #uraz #masaż #trening